لئوناردو فیبوناچی ریاضی دان ایتالیایی كه او را لئوناردوی پیزایی هم می گویند در حدود سال 1170 میلادی در پیزا متولد شد . آموزش ریاضی خود را در الجزایر دید . ضمن مسافرت به شرق ، با ریاضیدانان آنجا آشنا شد و موفقیت های آنها را در نوشته های خود منعكس كرد و از همین راه بود كه پیشرفت های ریاضی شرق ، در دسترس غرب قرار گرفت . « كتاب حساب » مهمترین تالیف این دانشمند است . این كتاب به نام « لیبر آباكوس » نیز معروف است .

او در مقدمه ی كتابش می نویسد : « پدرم اهل پیزا بود و در اداره ی گمرك بوكیا درافریقا كار می كرد . او مرا با خود به آنجا برد تا هنر حساب كردن را یاد بگیرم . هنر عجیب حساب كردن ، تنها به كمك نه علامت هندی ، مرا چنان به شوق آورد كه ، به طور قطع ، تصمیم گرفتم ، آن چه را در مصر ، یونان ، سوریه ، سیسیل و پرووانس در این باره می دانستند ، بیاموزم . از همه ی این كشور ها دیدن كردم و قانع شدم كه ، دستگاه عدد نویسی هندی از همه كامل تر است و بر روش فیثاغورث برتری دارد . این دستگاه را ، و همه ی آنچه به آن مربوط می شد ، یاد گرفتم ، و بررسی های شخصی خودم را كه از « مقدمات » اقلیدس به دست آورده بودم ، به آن اضافه كردم و تصمیم گرفتم این كتاب را بنویسم » .

« كتاب حساب » رساله ای است درباره ی حساب و جبر كه شامل 15 فصل است و آگاهی هایی از دانش حساب و جبر آن زمان را ، در اختیار خواننده می گذارد .

لئوناردوی پیزایی ، با طرح و حل مساله ای درباره ی سرمایه ی چند نفر ، برای نخستین بار ، اندیشه ی عدد منفی را ، به نام «‌قرض » ، در اروپا طرح كرد .

خدمت بزرگ لئوناردوی پیزایی به دانش ، در این بود كه ، برای نخستین بار ، دانشمندان اروپایی را با جبر و دستگاه عدد نویسی هندی آشنا كرد .

+ نوشته شده توسط آرمان در سه شنبه پانزدهم آبان 1386 و ساعت 13:8 |

گوتفريد ويلهلم لايب نيتس (1666 – 1716) رياضي دان و فيلسوف آلماني ، در لايبزيك متولد شد . پدرش محضردار و استاد اخلاق بود . در شهر زادگاه و بومي خود وارد دانشگاه شد و به تحصيل حقوق پرداخت . به خاطر منطقي بودن رياضيات به اين دانش علاقه مند شد . از همان كودكي به مطالعه ي كتاب هاي علمي شوق داشت و نوشته هاي ارسطو و دكارت را مطالعه كرد .

كار علمي لايب نيتس ، با فعاليت دولتي او به عنوان فرستاده ي سياسي به پاريس مخلوط شده بود . در سال 1673 در انگلستان بود و در آنجا ، ماشين حسابي را كه خود او – بعد از آشنايي با ماشين حساب پاسكال – ساخته بود ، در جامعه ي سلطنتي به نمايش گذاشت . بعد از آنكه به پاريس بازگشت ، به عضويت جامعه ي سلطنتي انتخاب شد .

لايب نيتس ، هم زمان با نيوتون و بدون رابطه با او ، به آناليز رياضي معاصر – حساب ديفرانسيل و انتگرال – دست يافت .

او مقدمات نظريه ي دترمينان ها را ، كه ضمن حل دستگاه هاي درجه اول چند مجهولي پديد آمده بود ، طرح ريخت . لايب نيتس ، به جز اينها ، كار هاي زيادي درباره ي ويژگي هاي منحني ها و تجزيه ي تابع ها به رشته دارد كه منجر به نتيجه گيري هاي مهمي شد .

+ نوشته شده توسط آرمان در یکشنبه یکم مهر 1386 و ساعت 15:26 |

ايزاك نيوتون (1727 – 1642) رياضيدان و فيزيك دان انگليسي

نيوتون كشاورز زاده بود و پدرش قبل از تولد پسر خود از دنيا رفت . دانشمند آينده ، از همان دوران كودكي ، گرايش خود را به كار مستقل و آموزش جدي نشان داد . در دانشگاه كمبريج تحصيل كرد و در آنجا بود كه معلمان را از استعداد رياضي خود ، دچار حيرت كرد . بعد ها استاد همين دانشگاه شد . از سال 1703 ، رئيس جامعه ي سلطنتي (فرهنگستان علوم) لندن شد كه بسياري از دانشمندان طراز اول آن زمان را ، در خود جمع كرده بود .

ايزاك نيوتون ، مؤلف كتاب مشهور « مباني رياضي فلسفه ي طبيعي » است (1687) ، كه در آن ، قانون هاي مشهور نيوتون در زمينه ي مكانيك و يك رشته كشف هاي ديگر را  ، مطرح كرده است . در سال 1787 ، كتاب « حساب عمومي » را نوشت كه در آن ، از روش جبري با نشانه ها و طرح ريزي امروزي ، صحبت كرده است .

او براي نخستين بار ، پرتو هاي نوراني را مورد مطالعه قرار داد و از آنجا ويژگي رنگ ها را كشف كرد ، چيزي كه تا آن زمان ، هيچكس درباره ي آن حدس هم نزده بود .

نيوتون و لايبنيتس را به عنوان پايه گذاران علم حساب ديفرانسيل و انتگرال مي شناسند . نيوتون در اواسط دهه ي 1660 به اين افكار دسترسي يافت ، در حالي كه لايبنيتس كار خود را از اوايل دهه ي 1670 آغاز كرد . اما لايبنيتس آنها را زودتر به چاپ رساند و علامت گذاري هاي او بسيار جالبتر از علامت گذاري هاي نيوتون بود .

بسياري از روش ها و مطالب اين علم قبلا هم كشف شده بودند ، حتي بارو معلم نيوتون در كمبريج ، بدون اطلاع از مفهوم دقيق مشتق و انتگرال ، يك معادل هندسي قضيه ي بنيادي را بيان و اثبات كرده بود . در حقيقت نيوتون و لايبنيتس پلي استوار بين ايده هاي قبلي و روش هاي مدرن در رابطه با اين دانش را بنا نهاده اند .

+ نوشته شده توسط آرمان در یکشنبه هجدهم شهریور 1386 و ساعت 17:26 |

رنه دكارت (1650 – 1596) ، رياضيدان و فيلسوف فرانسوي ، مؤلف رساله ي مشهور      «هندسه» (1637) كه در آن ، براي نخستين بار در تاريخ دانش ، روش مختصاتي را پيشنهاد كرده است .

روش مختصاتي ، به دكارت و فرما امكان داد تا هندسه ي تحليلي را به وجود آورند . در هندسه ي تحليلي ، مي توان هندسه را از نظر معادله هاي جبري مورد بررسي قرار داد. دكارت ، نظريه ي معادله ها را با وارد كردن نشانه هاي تازه اي ، غني تر و ساده تر كرد . او نخستين كسي بود كه نشانه هاي x و y و z را براي مجهول انتخاب كرد (او براي z ارجحيت قائل بود ) . همچنين ، روش ضريب هاي نامعين را كشف كرد كه امروزه كاربرد هاي فرواني دارد . دكارت ، در فلسفه و رياضيات ، از روش تحليلي پيروي مي كرد كه طبق آن ، بايد هر مساله را به اجزاء تشكيل دهنده اش تجزيه كرد و سپس با آغاز از ساده ترين جزء ها ، به طرف مورد هاي بغرنج تر حركت كرد .

 

+ نوشته شده توسط آرمان در پنجشنبه هشتم شهریور 1386 و ساعت 18:16 |

لئونارد اويلر (1783-1707) ، رياضي داني بزرگ و دوست نزديك م.و.لومونوسوف بود .

اويلر در شهر بال سويس متولد شد . آموزش هاي اوليه ي خود را ، در منزل و نزد پدرش  گذراند و آموزش رياضي خود را تحت راهنمايي يوهان برنولي ، رياضي دان بزرگ سويسي تكميل كرد .

در 19 سالگي ، رساله ي علمي خود را درباره ي تجهيز كشتي نوشت كه به خاطر آن جايزه ي فرهنگستان علوم پاريس را به او دادند . در 20 سالگي به فرهنگستان علوم پترزبورگ راه يافت و در 23 سالگي ، استاد كرسي فيزيك شد و در 26 سالگي به عضويت رسمي فرهنگستان علوم پترزبورگ درآمد .

اويلر استعداد فوق العاده اي در كار داشت . او روي هم 865 اثر بكر دارد كه چند ده جلد را تشكيل مي دهند . علاقه هاي علمي اويلر ، بسيار متنوع بود . او تقريبا در همه ي زمينه هاي رياضيات مقدماتي و رياضيات عالي ، در زمينه ي مكانيك و اختر شناسي ، كشف هاي پر ارزشي دارد . اويلر كتابي درباره ي جبر نوشت به نام « ورود كامل به جبر » (1770) ، كه مي توان آن را نمونه ي كتاب هاي درسي امروزي در اين رشته دانست .

اويلر كسي است كه معماي پل هاي كونيگسبرگ را حل كرد .

او بيش از 30 سال از زندگي خود را در روسيه گذراند و روز 7 سپتامبر سال 1783 در پترزبورگ در گذشت .

+ نوشته شده توسط آرمان در چهارشنبه بیست و چهارم مرداد 1386 و ساعت 14:22 |

فيثاغورث (حدود سال هاي 580 تا 500 پيش از ميلاد ) ، رياضي دان و فيلسوف يونان باستان ، در ساموس متولد شد . در جواني ، براي مطالعه ي دانش كاهنان مصري ، به آن سرزمين سفر كرد . او در بابل هم بود و در آنجا ، در طول 12 سال ، توانست اختر شماري (تنجيم) و اختر شناسي (نجوم) كاهنان بابلي را فرا گيرد . بعد از بابل ، به جنوب ايتاليا و سپس سيسيل رفت و در آنجا مكتب فيثاغوري را بنيان گذاشت كه سهم پر ارزشي در پيشرفت رياضيات و اخترشناسي داشت . فيثاغورث و شاگردان او ، به هندسه چهره ي علمي دادند . به جز قضيه اي كه به نام او مشهور است ، اثبات قضيه ي مربوط به مجموع زاويه هاي مثلث ، مساله ي مربوط به پوشش ها – يعني تقسيم صفحه به چند ضلعي هاي منتظم - ،حل هندسي معادله ي درجه دوم و طريقه ي ساختن شكلي كه با شكل مفروض متشابه و با شكل مفروض ديگر هم ارز باشد ، نيز به فيثاغورث منسوب است .

در مكتب فيثاغوري ، عرفان عددي رشد زيادي كرد . قبول نسبت هاي كمي ، به عنوان ماهيت همه ي چيز ها ، و جدا شدن از واقعيت هاي عيني و مادي ، اين مكتب را به سمت ذهن گرايي سوق داد . فيثاغورث مي آموخت كه ، معيار هر چيز مادي و غير مادي ، عبارت است از عدد و بستگي هايي كه بين عدد ها وجود دارد . به اعتقاد فيثاغورث ، حتي مفهوم هاي به كلي دور از رياضيات، همچون « دوستي » ، « درستي » ، « شادي » و غيره ، را مي توان به ياري بستگي هاي عددي روشن كرد . او معتقد بود كه ، اين مفهوم ها ، چيزي جز شكل و يا نمونه ي اين بستگي ها نيستند و به ياري عدد مي توان همه ي خصلت هاي پنهاني را روشن كرد : عددي نماينده ي نيكي ، ديگري معرف بدي ، سومي معرف كاميابي و غيره . فيثاغورث اعتقاد داشت كه روح هم چيزي جز عدد نيست ، جاودان است و از يك انسان به انساني ديگر منتقل مي شود .

عرفان عددي فيثاغورث و دنبال كنندگان اين  راه ، لطمه هاي زيادي به پيشرفت دانش رياضي وارد آوردند .

 

+ نوشته شده توسط آرمان در شنبه سیزدهم مرداد 1386 و ساعت 10:25 |

بلز پاسكال (1623-1662) ، رياضي دان ، فيزيك دان و فيلسوف فرانسوي ، از همان دوران كودكي استعداد رياضي خود را آشكار كرد . در نوجواني نخستين قضيه هاي هندسه ي مسطحه را پيش خود كشف كرد .

 پاسكال ، آنچه را تا سال 1639( تا 16 سالگي) كشف كرده بود ، در سال 1640 ، در نخستين رساله ي خود به نام « نظريه ي مقطع هاي مخروطي » چاپ كرد .

قضيه ي پاسكال ( كه آن را در 16 سالگي كشف كرده بود ) ، يكي از اساسي ترين قضيه هاي هندسه ي تصويري معاصر است . زندگي نامه نويسان پاسكال معتقدند كه تنها يكي از اين قضيه ها كافي بود تا نام پاسكال را در رديف دانشمندان رياضي درجه ي اول قرار دهد .

پاسكال در رساله ي « ويژگي بخش پذيري اعداد » قاعده اي كلي ، براي بخش پذير بودن يك عدد درست بر عدد درست ديگر ، پيدا كرده است كه بر اساس محاسبه ي مجموع رقم هاي مقسوم قرار دارد . در رساله ي « مثلث حسابي » ، روش محاسبه ي ضريب هاي بسط دو جمله اي و يك رشته از قانون هاي حساب احتمال را تنظيم كرده است . ضمنا ، استدلال ها را با روش اسقراي رياضي داده است و در حقيقت ، پاسكال بود كه روش استقراي رياضي را تنظيم كرد و براي اثبات قضيه ها و حل مسئله ها به كار برد . محاسبه هاي مربوط به مساحت ها و حجم ها ، بهانه اي بود تا پاسكال به كشف حساب ديفرانسيلي و انتگرالي برسد . پاسكال در سال 1662 در حالي كه تنها 39 سال داشت ، درگذشت .

+ نوشته شده توسط آرمان در یکشنبه هفتم مرداد 1386 و ساعت 13:54 |

  خوارزمي
خوارزمی از دانشمندان بزرگ رياضي جهان و اهل خوارزم بود که در حدود سالهاي 129 تا 159 شمسي متولد شد و در حدود سال 229 شمسي در گذشت . او اولين کسي است که علم جبر را کشف کرد و کتاب «الجبر و المقابله» را نوشت . مدت 400 سال کتاب رياضي وي جزو کتب مطرح در دانشگاه هاي اروپا بود . به افتخار اين دانشمند ايراني نيمه اول قرن 9 ميلادي را عصر خوارزمي ناميده اند .
کتاب هاي جبر و مقابله و المجمع و التفريق و زيج خوارزمي از کتابهاي معروف اوست و کتاب الرخامه درباره محاسبات ظل سايه آفتاب و تعيين اوقات است که پايه و اساس محاسبات مثلثات کروي گرديد .
علم کامپيوتر علم الگوريتم هاست . الگوريتم برگرفته از نام خوارزمي است به همين دليل دانشمندان علم کامپيوتر در هزاره خوارزمي او را پدر برنامه نويسي ناميده اند .

 

 

 

+ نوشته شده توسط آرمان در دوشنبه یکم مرداد 1386 و ساعت 13:50 |

  كارل فردريك گاوس (1855-1777) ، دانشمند آلماني كه معاصرانش او را « سلطان رياضيدانان» مي ناميدند . استعداد رياضي گاوس از دوران كودكي ظاهر شد . خود او ، وقتي دوران كودكيش را به ياد مي آورد ، به شوخي مي گفت : « من شمردن را پيش از حرف زدن ياد گرفتم ».

  گاوس ، در برانشويك ، در خانواده ي يك استاد لوله كش به دنيا آمد . آموزش هاي اوليه را در مدرسه ي محل تولد خود ، به مدت 7 سال ادامه داد . در آنجا به خاطر استعداد درخشان رياضي خود ، هميشه موجب شگفتي معلم و دوستان خود مي شد . او آموزش عالي خود را در دانشگاه گوتينگن گذراند . بعدها (1807) ، تقريبا به مدت 50 سال ، كرسي استادي رياضيات و اخترشناسي همين دانشگاه را به عهده داشت . در 19 سالگي ، وقتي كه هنوز روي نيمكت دانشجوئي نشسته بود ، كشفي مهم ارائه كرد : به طور كامل روشن كرد كه در چه حالت هايي مي توان n ضلعي منتظم را ، به كمك پرگار و خط كش ، رسم كرد . به ويژه ، با حل معادله ي

 x17-1= 0 توانست هفده ضلعي منتظم را ، به كمك پرگار و خط كش ، كند .

  به اعتراف خود گاوس ، كارهاي بغرنج و طولاني محاسبه اي (كه به اخترشناسي مربوط مي شد) ، نه تنها او را خسته نمي كرد ، بلكه موجب شادي و رضايت او هم مي شد .

  گاوس ، به كمك محاسبه ، توانست با چنان دقتي جاي سيارك پيرس را پيدا كند كه اخترشناسان موفق شدند ، آن را در همان جايي كه او معين كرده بود بود ، پيدا كنند .

  گاوس ضمن كار در ضمينه ي رياضيات ، توانست نظريه ي رشته ها و نظريه ي معادله هاي ديفرانسيلي را پيش ببرد و تكامل ببخشد . قضيه ي اصلي جبر متعلق به او است كه بنا بر آن ، هر معادله ي درجه ي n ام ، دست كم داراي يك ريشه است ، كه مي تواند ريشه اي موهومي باشد . در رساله ي « بررسي هايي درباره ي حساب » خود پايه هاي « نظريه ي عددها » را ، به صورت امروزي آن طرح ريخت . كارهاي اساسي زيادي در زمينه ي نظريه ي ديفرانسيلي عددها انجام داد . در زمينه ي فيزيك ، روي نظريه ي مغناطيس و بعضي از مساله هاي اپتيك كار كرد .

  در سال 1818 ، در نامه هايي كه به بعضي از دوستانش نوشته بود ، درباره ي امكان وجود هندسه ي نااقليدسي در كنار هندسه ي اقليدسي ، صحبت كرد . ولي ، با كمال تاسف ، هرگز هيچ مقاله يا رساله اي در اين باره منتشر نكرد .

گاوس در سال 1855 درگذشت .

پ.ن: متاسفانه این مطلب از سوی بسیاری از سایت ها و وبلاگ ها بدون ذکر منبع کپی شده است، از جمله سایت مشهور هوپا!

+ نوشته شده توسط آرمان در سه شنبه نوزدهم تیر 1386 و ساعت 11:10 |
استفاده از مطالب وبلاگ فقط با ذكر آدرس منبع مجاز است                                                                                                                                         1